گروه‌های مختلف مالیاتی مشاغل در سال 1404

در سال ۱۴۰۴، مشاغل کشور طبق قوانین مالیاتی در گروه‌های مختلف طبقه‌بندی شده‌اند تا میزان مالیات و نحوه رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی مشخص شود. این گروه‌بندی به شفافیت مالی، ساده‌سازی فرآیند مالیات و رعایت حقوق مودیان کمک می‌کند.

در این مقاله از لیمـوتکس به بررسی کامل موارد زیر پرداخته‌ایم:

معرفی گروه‌های مختلف مالیاتی مشاغل در سال ۱۴۰۴

ویژگی‌ها و الزامات هر گروه برای پرداخت مالیات

نکات کاربردی برای مودیان حقیقی و حقوقی جهت رعایت مقررات

تاثیر گروه‌بندی بر اظهارنامه، معافیت‌ها و جریمه‌ها

توصیه‌های عملی برای تطبیق با سامانه مودیان و ارسال صورتحساب الکترونیکی

با مطالعه این راهنما، مودیان می‌توانند گروه مالیاتی خود را به‌درستی شناسایی و تکالیف قانونی را بدون مشکل انجام دهند.

در سال 1404، سازمان امور مالیاتی ایران تغییرات قابل توجهی در گروه‌بندی مشاغل مالیاتی ایجاد کرده است. این تغییرات به منظور شفافیت و بهبود فرآیند مالیاتی و تسهیل در پرداخت مالیات برای افراد حقیقی طراحی شده است. در ادامه این مقاله از نرم افزار واسط مودیان لیموتکس به بررسی جزئیات این گروه‌بندی و تکالیف مالیاتی مربوط به هر گروه می‌پردازیم.

فهرست مطالب

• گروه اول مشاغل مالیاتی: صاحبان کسب‌وکارهای بزرگ و پردرآمد
• گروه دوم یا بند ب مالیاتی: افراد با درآمد متوسط و رو به بالا
• ویژگی های سامانه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی لیمو
• گروه سوم مالیاتی یا بند ج: تعریف و ویژگی‌ها
• جمع‌بندی مقاله گروه‌های مالیاتی

گروه اول مشاغل مالیاتی: صاحبان کسب‌وکارهای بزرگ و پردرآمد

بر اساس آیین‌نامه سال 1394، گروه‌بندی مشاغل مالیاتی دستخوش تغییراتی شد و وظایف این مشاغل بر اساس نوع و حجم فعالیت آن‌ها تعیین گردید. تمامی اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغلی که درآمد ابرازی آن‌ها در اظهارنامه دو سال گذشته بیشتر از 30 میلیارد تومان باشد، در گروه اول یا «الف» مشاغل مالیاتی قرار می‌گیرند. همچنین افرادی که آخرین درآمد قطعی آن‌ها نیز بیش از 30 میلیارد تومان باشد، به این گروه تعلق دارند. علاوه بر این، برخی مشاغل خاص بدون توجه به میزان درآمد، در دسته اول مشاغل مالیاتی قرار می‌گیرند که شامل موارد زیر است:

• دارندگان کارت بازرگانی مانند صادرکنندگان و واردکنندگان
• صاحبان صرافی و هتل‌های 3 ستاره و بالاتر
• صاحبان کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی بزرگ
• مدیران بیمارستان‌ها، زایشگاه‌ها و کلینیک‌های تخصصی پزشکی
• صاحبان فروشگاه‌های زنجیره‌ای دارای مجوز فعالیت
• مدیران مؤسسات حسابرسی، حسابداری و مشاوره‌ای
• صاحبان شرکت‌های حمل‌ونقل زمینی، دریایی و هوایی

تکالیف مالیاتی گروه اول به این صورت است که باید تمامی دفاتر روزنامه، دفاتر دستی یا ماشینی و مدارک مربوطه را به‌دقت نگهداری کرده و تمامی رویدادهای مالی را طبق قوانین سازمان مالیاتی ثبت کنند. برخی از مهم‌ترین مدارک مورد نیاز برای این گروه شامل اطلاعات هویتی، موجودی کالاهای آغاز و پایان دوره، صورت‌حساب سود و زیان، ترازنامه، اطلاعات شرکا و اطلاعات دفاتر قانونی است. صاحبان کسب‌وکارها باید توجه داشته باشند که برای مشاهده سوابق مالیاتی خود با کد ملی، به سامانه my.tax.gov.ir مراجعه کرده و از طریق درگاه ملی، بدهی مالیاتی خود را بررسی کنند.

 بررسی فراخوان های مشمولین سامانه مودیان مالیاتی

گروه دوم یا بند ب مالیاتی: افراد با درآمد متوسط و رو به بالا

بر اساس گروه‌بندی مشاغل مالیاتی، افرادی که درآمد آن‌ها از فروش کالا یا ارائه خدمات، طبق اظهارنامه مالیاتی دو سال گذشته، بین 10 تا 30 میلیارد تومان باشد، در گروه دوم یا «ب» مشاغل مالیاتی قرار می‌گیرند. همچنین، صاحبان مشاغلی که درآمد قطعی آن‌ها بر اساس برگ قطعی مالیاتی در دو سال گذشته بین 10 تا 30 میلیارد تومان بوده، نیز جزو این گروه محسوب می‌شوند.

تکالیف مالیاتی گروه دوم

گروه دوم مالیاتی موظف است مدارک زیر را برای سازمان امور مالیاتی ارسال کند:

• اطلاعات هویتی و مکانی
• مجوزهای فعالیت اقتصادی
• درآمد مشمول مالیات، بخشودگی‌های مالیاتی، معافیت‌های قانونی و مالیات متعلق
• موجودی مواد و کالا در ابتدای و پایان دوره
• صورت درآمد و هزینه (شامل اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه‌های مربوط)
• اطلاعات اموال و دارایی‌های مرتبط با فعالیت شغلی
• اطلاعات شرکا
• اطلاعات حساب‌های بانکی مربوط به فعالیت شغلی

صاحبان مشاغل در گروه دوم باید مدارک و اسناد هر سال مالی را به تفکیک تاریخ وقوع نگهداری کرده و در دفاتر قانونی ثبت کنند.

مشاغل گروه دوم (بند ب)

تمامی مودیان حقیقی در یکی از گروه‌های اول تا سوم قرار می‌گیرند. برای راهنمایی و تسهیل فرآیند تعیین گروه، می‌توانید به وب‌سایت زیر مراجعه کنید تا گروه مالیاتی خود را شناسایی کنید:

تکالیف قانونی مشاغل گروه دوم مالیاتی

صاحبان مشاغل گروه دوم موظفند برای هر سال مالیاتی، اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود از جمله اسناد درآمدی فروش کالا یا خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا، خدمات و دارایی و سایر هزینه‌ها را به تفکیک و به ترتیب تاریخ وقوع نگهداری کنند. همچنین، صورت درآمد و هزینه خود را به‌صورت ماهانه تنظیم نمایند.

نحوه محاسبه مالیات گروه دوم (اصناف)

مبلغ مالیات اصناف بر اساس نوع صنف و درآمد مشخص می‌شود. برای محاسبه مالیات مغازه‌داران، ابتدا باید مقدار معافیت مالیات بر درآمد که به‌صورت سالانه اعلام می‌شود را در نظر گرفت. به‌عنوان مثال، در سال 1399 (طبق ماده 101) مبلغ معافیت مالیات بر درآمد برابر با 28.8 میلیون تومان و در سال 1400 برابر با 36 میلیون تومان بود. این به این معناست که کسبه‌ای که سالانه تا این مبالغ درآمد داشته باشند، از پرداخت مالیات معاف هستند و هرچه این مقدار افزایش یابد، درصد مالیات نیز افزایش می‌یابد.

درصد مالیات گروه دوم

• 15 درصد: به ازای مازاد سود نسبت به رقم معافیت سالانه مالیات بر درآمد (که برای سال 1401 برابر با 35 میلیون و 600 هزار تومان است) تا مقدار 50 میلیون تومان سود سالانه.
• 20 درصد: به ازای مازاد سود نسبت به رقم 50 میلیون تومان تا مقدار 100 میلیون تومان.
• 25 درصد: به ازای مازاد مبلغی که بیش از 100 میلیون تومان سود کسب کرده‌اید.

مثال محاسبه مالیات مغازه

اگر شما سالانه 500 میلیون تومان درآمد از مغازه خود کسب کنید و هزینه‌های شما 320 میلیون تومان باشد، سود شما 180 میلیون تومان خواهد بود. در این صورت، اگر تمایل به استفاده از تبصره ماده 100 نداشته باشید و بخواهید اظهارنامه مالیاتی ارسال کنید، مالیات شما به این صورت محاسبه خواهد شد:

• 36 میلیون تومان از 180 میلیون تومان سود معاف از مالیات است.
• 144 میلیون تومان باقی‌مانده برای محاسبه مالیات در نظر گرفته می‌شود.
• نرخ مالیات برای 50 میلیون اول برابر با 15 درصد، برای 50 میلیون دوم برابر با 20 درصد و برای 44 میلیون تومان باقی‌مانده با نرخ 25 درصد محاسبه می‌شود.

گروه سوم مالیاتی یا بند ج: تعریف و ویژگی‌ها

قبل از معرفی گروه سوم مالیاتی، لازم است که مقدمه‌ای درباره گروه‌بندی مشاغل مالیاتی ارائه دهیم:

• گروه اول مالیاتی: شامل مودیانی است که آخرین درآمد قطعی یا ابرازی آن‌ها بیش از 55 میلیارد ریال باشد.
• گروه دوم مالیاتی: شامل مودیانی که آخرین درآمد قطعی یا ابرازی آن‌ها بین 18 تا 55 میلیارد ریال است.
• گروه سوم مالیاتی: شامل مودیانی که در گروه‌های اول و دوم قرار ندارند.

مشاغل گروه سوم مالیاتی

گروه سوم مالیاتی یا بند ج شامل کسب‌وکارهای کوچک و تازه‌تأسیس است. به‌طور کلی، صاحبان کسب‌وکارهایی که در گروه‌های اول و دوم قرار ندارند، در این گروه قرار می‌گیرند. افرادی که درآمد آن‌ها از فروش کالا یا ارائه خدمات، طبق اظهارنامه مالیاتی دو سال گذشته، کمتر از 10 میلیارد تومان باشد، در گروه سوم یا بند ج مشاغل مالیاتی قرار می‌گیرند.

تکالیف مالیاتی اشخاص حقیقی گروه سوم

صاحبان مشاغل گروه سوم موظفند طبق برنامه مالیاتی خود، اسناد و مدارک مربوط به معاملات خود را ثبت و نگهداری کرده و خلاصه درآمد و هزینه‌های مربوط به کسب‌وکار خود را به‌صورت سالیانه تهیه و تنظیم نمایند. این تکالیف شامل موارد زیر است:

1. نگهداری اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها
2. نگهداری اسناد مربوط به خرید کالا، خدمات و دارایی و سایر اسناد هزینه
3. تنظیم صورت درآمد و هزینه به‌صورت ماهیانه و سالیانه

لازم به ذکر است که اظهارنامه‌ای که هر سال در خرداد ماه تهیه و ارسال می‌شود، مبنای تعیین گروه‌بندی سال بعد خواهد بود و برگ قطعی مالیات ابلاغی به مودی یا نماینده قانونی او تا پایان دی سال قبل، ملاک تشخیص آخرین درآمد قطعی شده است. در مواردی که مؤدی صرفاً به ارائه خدمات اشتغال داشته باشد، 50% مبالغ تعیین شده ملاک عمل خواهد بود.

به موجب تبصره 4 بند ج ماده 2 فصل دوم جدیدترین آیین‌نامه اجرایی تحریر دفاتر قانونی، صاحبان مشاغل و حرفه‌های موضوع این دستورالعمل در اولین سال تأسیس جزو گروه سوم حساب می‌شوند، به شرطی که به واسطه موضوع فعالیت، جزو گروه اول طبقه‌بندی نشده باشند. این مشاغل از سال سوم فعالیت به بعد موظف به انجام فعالیت‌های قانونی خواهند بود.

نحوه محاسبه مالیات گروه سوم

مالیات اصناف بر اساس نوع صنف و درآمد مشخص می‌شود. برای مثال، برای محاسبه مالیات یک مغازه‌دار، ابتدا باید مقدار معافیت مالیات بر درآمد که به‌صورت سالانه اعلام می‌شود را در نظر گرفت. به‌عنوان مثال، در سال 1399 (طبق ماده 101) مبلغ معافیت مالیات بر درآمد برابر با 28.8 میلیون تومان و در سال 1400 برابر با 36 میلیون تومان بود. این به این معناست که کسبه‌ای که سالانه تا این مبالغ درآمد داشته باشند، از پرداخت مالیات معاف هستند و هرچه این مقدار افزایش یابد، درصد مالیات نیز افزایش می‌یابد.

راهنمای جامع اطلاعیه اجرای فراخوان یازدهم مالیات بر ارزش افزوده و استفاده از سامانه لیموتکس

درصد مالیات گروه سوم

برای محاسبه مالیات اشخاص حقیقی یا گروه سوم، سه نرخ مالیاتی وجود دارد:

• 15 درصد: به ازای مازاد سودی که نسبت به رقم معافیت سالانه مالیات بر درآمد کسب می‌کنید تا مقدار 50 میلیون تومان سود سالانه.
• 20 درصد: به ازای مازاد سود نسبت به رقم 50 میلیون تومان تا مقدار 100 میلیون تومان.
• 25 درصد: به ازای مازاد مبلغی که بیش از 100 میلیون تومان سود کسب کرده‌اید.

برگ قطعی اظهارنامه مالیات بر درآمد مشاغل بند ج

پس از دریافت برگ تشخیص، در صورتی که مبلغ محاسبه شده مورد اعتراض باشد، مؤدی می‌تواند اعتراض خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد. در این مرحله، مؤدی هنوز موظف به پرداخت مالیات نیست. اگر مؤدی اعتراض خود را ثبت کند، هیئتی تحت عنوان هیئت حل اختلاف مالیات بدوی تشکیل می‌شود تا ادعای مؤدی را بررسی کند. حکم صادر شده از این هیئت یا هر مرجع ذی‌صلاح دیگری قابل اصلاح نیست و به‌عنوان برگ قطعی مالیات تلقی می‌شود که مؤدی باید مبلغ تعیین شده را در اسرع وقت پرداخت کند تا شامل جریمه نشود

سقف معافیت مشاغل گروه سوم

بر اساس ماده 101 قانون مالیات‌های مستقیم، هر سال مبلغی تحت عنوان سقف معافیت مالیاتی مشاغل در بودجه سالانه کل کشور تعیین می‌شود. برای مثال، مبلغ معافیت مالیاتی مشاغل در سال 1399 برابر با 288.000.000 ریال (معادل بیست و هشت میلیون و هشتصد هزار تومان) و در سال 1400 برابر با 360.000.000 ریال (معادل سی و شش میلیون تومان) بود.

در فرآیند تعیین مالیات بر درآمد مشاغل، ابتدا این معافیت سالانه از درآمد کل سال شخص کسر می‌شود و سپس باقیمانده درآمد طبق نرخ‌های تعیین شده در ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات خواهد شد. این معافیت به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا بخشی از درآمد خود را بدون پرداخت مالیات حفظ کنند و به رشد و توسعه فعالیت‌های اقتصادی خود ادامه دهند.

جمع‌بندی مقاله گروه‌های مالیاتی

گروه‌های مالیاتی در نظام مالیاتی کشور به منظور دسته‌بندی مودیان بر اساس درآمد و نوع فعالیت‌های اقتصادی آن‌ها ایجاد شده‌اند. این گروه‌بندی شامل سه دسته اصلی است:

1. گروه اول مالیاتی: این گروه شامل مودیانی است که آخرین درآمد قطعی یا ابرازی آن‌ها بیش از 55 میلیارد ریال باشد. این افراد معمولاً صاحبان کسب‌وکارهای بزرگ و پردرآمد هستند و موظف به رعایت تکالیف مالیاتی خاصی هستند.

2. گروه دوم مالیاتی: مودیانی که آخرین درآمد قطعی یا ابرازی آن‌ها بین 18 تا 55 میلیارد ریال است، در این گروه قرار می‌گیرند. این گروه شامل کسب‌وکارهای متوسط و رو به بالا می‌شود و آن‌ها نیز باید مدارک و اسناد مالی خود را به‌دقت نگهداری و گزارش کنند.

3. گروه سوم مالیاتی: این گروه شامل کسب‌وکارهای کوچک و تازه‌تأسیس است که درآمد آن‌ها کمتر از 10 میلیارد تومان باشد. صاحبان مشاغل در این گروه موظف به نگهداری اسناد مالی و تنظیم صورت درآمد و هزینه به‌صورت سالیانه هستند.

تکالیف مالیاتی برای هر گروه متفاوت است و شامل نگهداری اسناد، تنظیم اظهارنامه و رعایت قوانین مالیاتی می‌شود. همچنین، سقف معافیت مالیاتی برای هر گروه بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم تعیین می‌شود و به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا بخشی از درآمد خود را بدون پرداخت مالیات حفظ کنند.

در نهایت، این ساختار مالیاتی به ایجاد شفافیت و نظم در نظام مالیاتی کشور کمک کرده و به مودیان این امکان را می‌دهد که با آگاهی از تکالیف و حقوق خود، به بهبود فعالیت‌های اقتصادی و مالی خود بپردازند.

ممنون که تا پایان این مقاله همراه سامانه صدور و ارسال صورتحساب الکترونیکی لیموتکس بودید،  لطفا از دیگر مقاله های سایت نیز دیدن فرمایید.